Lastik diş derinliği ne kadar olmalı?
Lastik dişi, ıslak yolda suyu lastiğin altından atan kanallardan oluşur. Diş aşındıkça bu kanallar küçülür ve lastik suyun üzerinde "kayma" (aquaplaning) riskine daha erken girer. Bu yüzden diş derinliği, lastiğin ne zaman değişeceğine karar verirken bakılan en temel değerdir.
Yeni lastikte diş derinliği
Yeni bir binek yaz lastiğinin diş derinliği genelde 7–9 mm arasındadır. Kış lastiklerinde bu değer biraz daha yüksektir, genelde 8–10 mm. SUV ve hafif ticari lastiklerinde daha derin dişler de görülür.
Yasal alt sınır
Türkiye'de ve Avrupa'nın büyük bölümünde binek araç lastikleri için yasal en düşük diş derinliği 1,6 mm'dir. Bu değerin altındaki lastikle trafiğe çıkmak hem cezai işlem hem de muayenede ret sebebidir.
Kış lastiğinin karda işlevini yapabilmesi için daha derin diş gerekir. Kış lastiği uygulaması kapsamındaki araçlarda genelde 4 mm alt sınır aranır.
Yasal sınır, güvenli sınır değildir
1,6 mm, lastiğin artık kullanılamaz olduğu noktadır. Islak zeminde fren performansı bundan çok önce düşmeye başlar. Lastik üreticilerinin testlerinde, diş derinliği 3 mm'nin altına indikten sonra ıslakta fren mesafesinin hızla uzadığı görülür.
Genel öneri şudur:
- Yaz lastiği: 3 mm'ye indiğinde değişimi planlayın.
- Kış lastiği: 4 mm'ye indiğinde bir sonraki kış için yenisini düşünün.
Aşınma göstergesi (TWI)
Lastiklerin ana kanallarının dibinde, yaklaşık 1,6 mm yüksekliğinde küçük çıkıntılar bulunur. Bunlara aşınma göstergesi (Tread Wear Indicator) denir. Lastik yanağında üçgen ya da "TWI" yazısıyla yerleri işaretlenir.
Diş, bu çıkıntıların seviyesine kadar inmişse lastik yasal sınıra gelmiş demektir ve hemen değiştirilmelidir. Bazı lastiklerde ayrıca diş yüzeyine basılmış rakamlar ya da kış için ayrı göstergeler bulunur.
Diş derinliği nasıl ölçülür?
Diş derinlik ölçer
En doğru yöntemdir. Lastikçilerde ve oto marketlerde ucuza bulunur. Ucu ana kanalın dibine değecek şekilde dik bastırın ve değeri okuyun.
Madeni para
Pratik bir yöntem olarak madeni para da kullanılabilir. Paranın kenarı ile üzerindeki desen arasındaki mesafeyi bir kez cetvelle ölçün, sonra parayı kanala yerleştirip desenin görünüp görünmediğine bakın. Bu yöntem yaklaşık bir fikir verir, kesin ölçüm için derinlik ölçer kullanın.
Nereden ölçmeli?
Lastiğin tek bir noktasından ölçmek yanıltıcı olabilir. Her lastikte:
- İç, orta ve dış kanallardan,
- Lastiğin çevresinde birkaç farklı noktadan
ölçüm alın. En düşük değer, lastiğin gerçek durumunu gösterir.
Düzensiz aşınma ne anlatır?
| Aşınma şekli | Olası sebep |
|---|---|
| İki kenar fazla aşınmış | Düşük basınç |
| Orta kısım fazla aşınmış | Yüksek basınç |
| Tek kenar fazla aşınmış | Rot ayarı (kamber, toe) bozuk |
| Dalgalı, testere dişi gibi | Amortisör ya da balans sorunu |
| Bölgesel düz yer | Sert frenle kilitlenme |
Düzensiz aşınma görüyorsanız lastiği değiştirmeden önce sebebini giderin. Aksi halde yeni lastik de aynı şekilde aşınır.
Ön ve arka lastikler
Önden çekişli araçlarda ön lastikler genelde daha hızlı aşınır. Lastikleri belirli aralıklarla ön ve arka arasında yer değiştirmek (rotasyon) aşınmayı eşitler. İki yeni lastik alıyorsanız, aracın kontrolünü korumak için yeni lastiklerin genelde arkaya takılması önerilir.