Kış lastiği ne zaman takılır?
Kış lastiği sadece karlı yollar için değildir. Asıl farkı, soğuk havada kauçuğun yumuşak kalmasıdır. Bu yüzden kış lastiğine geçiş için kar beklemek yerine termometreye bakmak daha doğrudur.
7 derece kuralı
Yaz lastiklerinde kullanılan kauçuk karışımı, hava soğudukça sertleşir. Yaklaşık +7 °C'nin altında yaz lastiği yolu yeterince "kavrayamaz" ve fren mesafesi belirgin şekilde uzar. Kış lastiğinin kauçuğu ise düşük sıcaklıkta esnek kalır.
Pratik kural şudur: Sabah ve akşam sıcaklıkları düzenli olarak 7 °C'nin altına inmeye başladığında kış lastiğine geçin. Sıcaklıklar düzenli olarak 7 °C'nin üstüne çıktığında yaz lastiğine dönün. Sıcak havada kış lastiği hem daha hızlı aşınır hem de frende yaz lastiği kadar iyi değildir.
Türkiye'de bu tarih bölgeye göre çok değişir. Doğu Anadolu'da Ekim sonunda başlayan kış, kıyı şehirlerinde Aralık'ı bulabilir.
Kış lastiğinin dişi neden farklı?
Kış lastiklerinin dişinde çok sayıda ince kesik (lamel) bulunur. Bu lameller:
- Karı dişlerin arasında tutar. Kar en iyi karla tutunur.
- Islak ve buzlu yüzeyde ince su filmini kırar.
- Dişin daha çok kenarla yola temas etmesini sağlar.
Diş derinliği de genelde yaz lastiğinden fazladır. Kar ve çamur kanallarının çalışması için derin diş gerekir.
M+S ile 3PMSF arasındaki fark
M+S (Mud + Snow)
M+S, "çamur ve kar" anlamına gelir. Lastik üreticisinin, diş deseninin bu koşullara uygun olduğunu beyan ettiği bir işarettir. Bağımsız bir test şartı yoktur. Pek çok SUV yaz lastiğinde ve dört mevsim lastikte de M+S yazar.
3PMSF (Üç tepeli dağ ve kar tanesi)
Üç tepeli bir dağın içinde kar tanesi bulunan simge, lastiğin standart bir kar çekiş testinden geçtiğini gösterir. Gerçek kış lastiği için bakmanız gereken işaret budur. Avrupa'daki pek çok ülke kış lastiği zorunluluğunda bu simgeyi arar.
Ayrıca bazı lastiklerde buz üzerindeki performansı gösteren ayrı bir buz dağı simgesi bulunur. Bu, özellikle çok soğuk ve buzlu bölgeler için geliştirilmiş lastiklerde görülür.
Türkiye'de kış lastiği zorunlu mu?
Türkiye'de kış lastiği uygulaması, İçişleri Bakanlığı ve valiliklerin kararlarıyla düzenlenir. Uygulama ağırlıklı olarak ticari araçları (kamyon, otobüs, minibüs, taksi gibi) kapsar ve genelde 1 Aralık ile 1 Nisan arasındadır. Valilikler hava koşullarına göre bu tarihleri değiştirebilir. Özel binek araçlar için ülke genelinde bir zorunluluk yoktur, ama yerel kararlar ve kar yağışı sırasındaki uygulamalar değişebilir.
Kurallar ve tarihler zaman zaman güncellenir. Bulunduğunuz ilin valilik duyurularını takip edin.
Kış lastiğinde dikkat edilmesi gereken bir diğer konu diş derinliğidir. Kış lastiğinin karda etkili olması için yasal minimumdan daha derin diş gerekir. Türkiye'de kış lastikleri için genelde 4 mm alt sınır uygulanır.
Dört mevsim lastik bir çözüm mü?
Dört mevsim lastikler, yaz ve kış lastiğinin arasında bir uzlaşmadır. 3PMSF simgesi taşıyan dört mevsim lastikler, kışı ılıman geçen ve az kar yağan şehirlerde mantıklı bir seçenek olabilir. Ama sert kışların yaşandığı bölgelerde gerçek kış lastiğinin yerini tutmaz. Yazın da yaz lastiği kadar iyi fren ve viraj performansı vermez.
Kış lastiği alırken
- Ölçü: Aracınızın fabrika ölçülerinden birini seçin. Kışın bir inç küçük jant ve daha yüksek profilli lastik kullanmak yaygın ve mantıklıdır (dış çap korunmalı).
- Simge: 3PMSF işaretini arayın.
- Yük endeksi: Fabrika değerinin altına inmeyin.
- Hız sınıfı: Fabrika değerinden düşük olabilir, ama gösterge paneline hız sınırı etiketi koyun.
- Dört lastik birden: Sadece önlere ya da sadece arkalara kış lastiği takmayın. Araç dengesini kaybeder.